hoàng phi
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ:
- Tấm biển gỗ hoặc đồng, thường được sơn son thếp vàng, có hình chữ nhật nằm ngang, trên đó khắc hoặc viết chữ Hán hoặc chữ Nôm lớn: "Hoàng phi" là một vật phẩm trang trí và biểu thị uy quyền, thường được treo ở gian giữa của các công trình kiến trúc cổ như đình, chùa, đền, miếu, nhà thờ họ, hoặc phủ đệ của quan lại, quý tộc thời phong kiến.
- Biển ngang (cách gọi khác): "Hoàng phi" còn được gọi là "biển hoành", nhấn mạnh vào hình dáng nằm ngang và vị trí treo cao.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Trong nhà thờ họ, tấm hoàng phi khắc bốn chữ "Phúc Lộc Thọ Khang" được treo trang trọng ở vị trí cao nhất.
- Các đình làng xưa thường có nhiều hoàng phi do các vị quan trong làng hoặc người có công đức cung tiến.
Các cách sử dụng nâng cao
"Hoàng phi" trong văn hóa tâm linh: Thường ghi các đại tự (chữ lớn) mang ý nghĩa chúc tụng, tán dương công đức, hoặc thể hiện đạo lý, tín ngưỡng.
- Tấm hoàng phi "Thượng Đẳng Tối Linh" thể hiện sự tôn kính đối với vị thần được thờ.
"Hoàng phi" như một bảo vật gia truyền: Trong các dòng họ, tấm hoàng phi có thể được lưu truyền qua nhiều đời, biểu thị cho truyền thống và danh giá của dòng họ.
- Tấm hoàng phi cổ của dòng họ Nguyễn đã được gìn giữ hơn ba trăm năm.
Biến thể và từ gần giống
- Biển hoành: Cách gọi khác, đồng nghĩa với "hoàng phi", nhấn mạnh đặc điểm hình dáng.
- Đại tự: Chỉ những chữ Hán hoặc chữ Nôm lớn, có ý nghĩa sâu sắc, thường được viết trên hoàng phi, câu đối hoặc treo riêng.
- Câu đối: Là những đôi câu văn biền ngẫu, thường được treo đối xứng hai bên hoàng phi trong một bộ thờ tự hoàn chỉnh.
Từ đồng nghĩa
- Biển ngang: Cách gọi dân gian, mô tả đặc điểm hình dáng.
- Bức hoành: Cách gọi khác, ít phổ biến hơn.
Các cụm từ liên quan
Treo hoàng phi: Hành động trang trọng đặt tấm biển lên vị trí cao trong kiến trúc.
- Lễ khánh thành đình mới sẽ tiến hành nghi thức treo hoàng phi.
Khắc hoàng phi: Công việc chế tác, tạo ra chữ trên tấm biển.
- Ông cụ thợ mộc lành nghề đã khắc hoàng phi cho nhiều ngôi đền trong vùng.
Thành ngữ liên quan
(Không có thành ngữ phổ biến trực tiếp với từ "hoàng phi")
- X. Biển hoành.